Zmiana ustroju państwa pociąga za sobą zmianę roli państwa, co dotyka niemal w sposób rewolucyjny wszystkie dziedziny życia a zwłaszcza sferę ekonomii i gospodarki.

Wycofywanie się państwa z dyktatorskiej roli w dziedzinie gospodarki oznacza nie tylko rezygnację z funkcji właściciela przedsiębiorstw, ale jest przede wszystkim odejściem od administracyjnych metod zarządzania gospodarką.

Ogrom zmian zmusza rządzących i ustawodawców do rozwiązywania zupełnie nowych problemów i trudności oraz tworzenia nowych instytucji i rynków.

W sferze gospodarki państwo musi przejść z roli właściciela do roli gwaranta dobrze funkcjonującego rynku. Ma zapewniać bezpieczeństwo, dbać o przestrzeganie prawa i swobód gospodarczych.

Podstawowym zadaniem dla nowopowstałego rządu było wprowadzenie w życie tzw. Planu Balcerowicza - ówczesnego Ministra Finansów. W efekcie miał on służyć urzeczywistnieniu cen wewnętrznych, podnieść import krajowy, zaostrzyć kontrole płac oraz zastosować nowa polityka finansową wobec działających przedsiębiorstw.

Gospodarka wczesnego kapitalizmu w Polsce borykała się z inflacją, wysokimi podatkami czy niskim wskaźnikiem oszczędzania przez obywateli. Konsekwentna polityka kolejnych rządów przyczyniła się do spadku wskaźnika inflacji z 43% do 1% (dane z lat 1992-2003)

Zestawienie stopy inflacyjnej w % w Polsce od 1990 do 2005r

Rok	1990	1991	1992	1993	1994	1995	1996	1997	1998	1999	2000	2001	2003	2004	2005
Średnia inflacja	249,3	60,4	44,3	37,6	29,5	21,6	18,5	13,2	8,6	9,8	8,5	3,6	0,8	1,7	4,4

Paradoks transformacji polega na tym, że z jednej strony od rządu oczekuje się wycofania ze sterowania gospodarką a z drugiej ma on za zadanie projektowanie i wdrażanie reform prowadzących do samodzielności gospodarki.

Przyjęty z początkiem lat 90’ radykalny program stabilizacji i liberalizacji pomógł Polsce przezwyciężyć kryzys spadku produkcji i dochodu narodowego i wejść sferę dynamicznego rozwoju gospodarczego.