Pogłębiający się kryzys gospodarczy, powszechna i narastająca niechęć ludzi do starego systemu a także nadzieje związane z nadejściem nowego, to tylko niektóre przyczyny, które wymusiły transformacje ustroju.

Wygranie przez „Solidarność” wyborów w 1989 roku i utworzeniem przez nią rządu dały podstawy do rozpoczęcia z początkiem lat 90’ budowania gospodarki wolnorynkowej. Wolne związki oraz instytucje pozarządowe mogły już bez przeszkód działać bez konieczności konspirowania swojej działalności.

Do roku 1989 polski system prawny był wzorowany na rozwiązaniach z Sowieckiej Rosji. Ogólnikowe deklaracje konstytucji stalinowskiej z 1952 nijak się miały do rzeczywistości. Jako ciekawostkę podaję, choć wydaje się to niewiarygodne, ale konstytucja ZSRR, była jedną z najbardziej liberalnych w owym czasie, tyle, że na papierze.

Liczne zmiany prawne zapoczątkowane z nastaniem nowego porządku w Polsce dały obywatelom prawne gwarancje aktywnego udziału w życiu publicznym oraz ochronę ich praw i wolności.

W 1997 roku przyjęto konstytucję. Prace nad jej uchwaleniem trwały długo ze względu na zmieniające się układy sił politycznych i trudności z osiągnięciem kompromisu. Jej ostateczne przyjęcie gwarantowało obywatelom min:

• równość wobec prawa;
• każdemu zapewnia się nietykalność osobistą i wolność;
• chroni życie prywatne, rodzinne i dobre imię i daje możliwość decydowania o swoim życiu osobistym;
• każdy może swobodnie wyrażać i rozpowszechniać swoje poglądy;
• wolność religii obejmuje wolność wyznawania lub przyjmowania według własnego uznania i kultywowania w miejscach dla wyznawcy świętych;